Đoàn ghé thăm Ngục giam vua Tần bà sa la

Ngục giam vua Tần Bà Sa La được các nhà khảo cổ khám phá và phát hiện có diện tích khoảng 3600 mét vuông, mỗi cạnh khoảng 60 mét vuông, độ dày bức tường thành xung quanh khoảng 2 mét nằm cách đường lộ lớn không xa. Bên trong khu đất này có một nền nhà nhỏ khoảng 12 mét vuông (chiều ngang 3m chiều dài 4m) được cho là nơi mà vua A Xà Thế đã giam nhốt cha của mình là vua Tần Bà Sa La.

Theo sách sử, khoảng năm 491 TCN, khi vua Tần-bà-sa-la đến 67 tuổi thì tai biến xảy ra: Thái tử A-xà-thế (Ajatasatru), do bị Đề-bà-đạt-đa xúi giục, âm mưu sát hại vua cha để chiếm ngôi. Khi âm mưu bị phát hiện, vốn thấm nhuần sự từ bi của Phật Thích-ca, Tần-bà-sa-la không giận cả con trai lẫn Đề-bà-đạt-đa. Đã vậy, ông còn quyết định hạ chiếu thoái vị, nhường ngôi cho thái tử A-xà-thế. Vị tân vương sẽ làm lẽ 10 ngày sau đó. Làm như vậy, Tần-bà-sa-la hi vọng rằng A-xà-thế và Đề-bà-đạt-đa sẽ cảm thấy đức độ của mình mà hồi tâm hướng thiện. Thế nhưng hai ngày sau khi Tần-bà-sa-la ban chiếu chiếu thoái vị, A-xà-thế đã bắt giam vua cha Tần-bà-sa-la vào ngục thất.

Sau khi đăng quang, A-xà-thế nhất quyết không chịu thả vua cha ra, lại còn quyết tâm bỏ đói cho ông chết dần. Chỉ một mình Hoàng Thái hậu được phép vào thăm. Mỗi khi đi, bà giấu đồ ăn trong túi áo đem cho chồng. Việc này bị bại lộ và bà bị A-xà-thế quở trách. Về sau, bà lại giấu đồ ăn trong tóc. A-xà-thế cũng biết được. Cùng đường, bà tắm rửa sạch sẽ và thoa vào mình một thứ đồ ăn làm bằng mật ong, đường và sữa. Tần-bà-sa-la gợn lấy món ăn này để nuôi sống. Nhưng cũng bị A-xà-thế biết được. Anh ta cấm hẳn bà không được vào thăm vua cha nữa.

Rồi một ngày nọ, vua A Xà Thế cũng được làm cha. Khi đứa con vừa chào đời, đứa trẻ cứ khóc mãi. Vua A xà thế xót thương con nhỏ mà không biết cách nào dỗ cho con hết khóc bèn đến hỏi mẫu hậu Vi Đề Hi. Lúc này bà mới kể rằng, tình thương của con dành cho hoàng nhi không là gì so với tình thương của cha dành cho con. Lúc mẹ mang thai, các nhà tiên tri yêu cầu hủy bỏ vì cho rằng đây là đứa nghịch tử, nhưng vua cha không đồng ý, còn cho rẳng đó là kế ly gián… Có lần con còn nhỏ, có một mụt nhọt mọc trên người con, đau nhức không hề ngơi khóc, không ngủ được mà không có ngự y nào chữa được. Ngày nào cha của con phải đưa miệng vào mụt nhọt ngậm hút hết mủ thì con mới ngủ được. Nghe thế, vua A Xà Thế cảm thấy hối hận vô cùng và ray rứt lương tâm, ông lập tức chạy ngay đến ngục này, nhưng tiếc thay vua cha vừa qua đời vì bỏ đói nhiều ngày. Từ đó vua A xà thế cho mời các đạo sĩ nhiều tôn giáo về để tham vấn giải tỏa nổi đau hối hận này nhưng không đạo sĩ nào làm ông thỏa mãn. Theo lời giới thiệu của Danh y Jivaka, một người em cùng cha khác mẹ với vua A Xà Thế giới thiệu đức Phật đang thuyết tại núi Linh Thứu cách đó không xa. Nhà vua đã đến thăm vấn đức thế tôn. Đức Phật trả lời rằng, trên đời có hai hạng người đáng được tôn kính, một là người từ nhỏ lớn lên không hề phạm lỗi, là bậc thánh đáng kính; hạng người thứ hai là người phạm lỗi mà biết nhận lỗi, biết ăn năng hối lỗi không bao giờ tái phạm lần nữa, thực hành những thiện nghiệp để chuyển hóa các ác nghiệp cũ. Trong hai hạng người, hạng người thứ hai là đáng tôn kính hơn hết. Từ đó vua A xà thế hồi tâm chuyển ý, làm vị hộ pháp hết lòng hộ trì chánh pháp như vua cha của mình trước đó.